Veel gestelde vragen

Wat als het FODMAP dieet niet werkt? Als je 2 maanden de eliminatiefase van het FODMAP dieet volgt en je merkt heel weinig tot geen verbetering, neem dan de volgende punten door of ze van toepassing zijn. Het FODMAP dieet werkt bij jou niet, want waarschijnlijk:
  • Maak je toch nog te veel foutjes tijdens het dieet.
  • Eet je veel minder dan eerst waardoor je te weinig calorieën, koolhydraten en vezels binnen krijgt. Hierdoor kan bijvoorbeeld obstipatie verergerd worden.
  • Ging het dieet niet zoals je wilde omdat je stress had.
  • Heb je niet goed gekeken naar de hoeveelheden van de beperkte lijst en vaak toch grotere porties genomen dan aanbevolen.
  • Heb je vaak te veel fruit in één keer gegeten. Aan te raden is om per keer één stuk fruit te eten.
  • Heb je niet gelet op de bekende triggers, zoals in dit boek staan beschreven, zoals te veel alcohol, cafeïne of vet.
  • Heb je misschien extra voedselovergevoeligheden. Wellicht gaat het beter als je volledig koemelkvrij of glutenvrij eet.
  • Heb je een bacteriële overgroei in de dunne darm. Laat dit eerst behandelen.
  • Heb je een grotere doorlaatbaarheid van je darmwand of was je darmmicrobioom uit balans voordat je begon met het dieet. Dit moet eerst aangepakt worden.
  • Heb je niet goed alle etiketten gelezen op verborgen FODMAP’s. Voorbeelden:
    • Bewerkt voedsel: voeding die bewerkt is kan allerlei verborgen FODMAP’s bevatten zoals fructose, inuline, sorbitol en ui.
    • Chilisaus: veel chilisauzen bevatten knoflook.
    • Glutenvrije producten: deze bevatten vaak FODMAP-rijke toevoegingen zoals inuline, lupine en weipoeder.
    • Medicijnen en supplementen: veel medicijnen zijn vaak 'zonder suiker'. Deze medicijnen bevatten wel zoetstoffen zoals sorbitol of inuline.
    • Snoep en drop: bevatten vaak verboden zoetstoffen zoals isomalt, maltitol, mannitol of xylitol.
  Ik blijk gevoelig voor fructose. Hoe ga ik hiermee om? Waarschijnlijk heb je last van alle voedingsmiddelen waar meer fructose in zit dan lactose, en waarschijnlijk ook van voedingsmiddelen waar polyolen in zitten. Om toch vaker voedingsmiddelen te eten met een overmaat aan fructose, kan je een supplement met enzymen innemen dat fructose omzet in glucose.   Mag ik koffie of thee? Tijdens het eliminatiedieet wordt aangeraden maximaal één kopje koffie per dag te nemen, bij voorkeur cafeïnevrije koffie of espresso. Instant koffie bevat meer FODMAP’s (vooral fructanen) dan gewone ‎koffie en daarom niet toegestaan. Niet alle theesoorten zijn toegestaan. Weinig FODMAP’s bevatten: pepermuntthee, witte thee, groene thee en zwarte ‎thee. Veel FODMAP’s bevatten: venkelthee en kamillethee.   Is het een glutenvrij dieet? Het FODMAP dieet is geen glutenvrij dieet. Bijvoorbeeld speltdesembrood is rijk aan gluten, en wel geschikt tijdens het FODMAP dieet. Gluten is een eiwit en geen koolhydraat. Het gaat om een andere groep nutriënten waar je last van kan hebben. Gerst, rogge, spelt en tarwe bevatten zowel het eiwit gluten als de koolhydraten fructanen, een FODMAP-groep. Producten gemaakt van haver, rijst, mais, aardappel, tapioca zijn zowel glutenvrij als FODMAP-geschikt. Niet alle glutenvrije producten zijn FODMAP-arm. Er zitten vaak verborgen FODMAP’s in zoals honing. Blijf altijd etiketten lezen tijdens dit dieet.   Als ik geen ui of knoflook tijdens het FODMAP dieet mag gebruiken, hoe breng ik mijn eten dan op smaak? Probeer of je knoflook gearomatiseerde olie kan vinden of maak dit zelf. Door knoflook of ui even in olie te fruiten en daarna de knoflook /ui geheel te verwijderen uit je olie, heb je toch zelfgemaakte knoflookolie zonder FODMAP’s. In knoflook zitten fructanen die oplossen in water, maar niet in vet. Deze fructanen komen niet in de olie terecht. Bewaar zelfgemaakte knoflookolie niet langer dan een week. Als smaakmakers kan je ook andere producten gebruiken zoals bieslook, sojasaus, mosterd, citroen Asafoetida (duivelsdrek), en het groene gedeelte van een bos- of lente-uitje.   In veel producten zitten sporen van tarwe, melk en andere allergenen in. Hoe zit dit? Het FODMAP dieet gaat uit van minder FODMAP’s (korteketenvetzuren) per dag en niet het volledig vermijden van FODMAP’s. In dit dieet is het niet nodig om volledig tarwevrij te eten. Het gaat om het uitzoeken van je voedselovergevoeligheid/intolerantie voor bepaalde voedingsmiddelen. Het is geen allergiedieet. Je hoeft niet te letten op allergenen (eiwitten) en ‘sporen van’.   Bepaalde voedingsmiddelen uit de winkel bevatten tarwezetmeel. Tarwe bevat FODMAP’s, dus waarom is tarwezetmeel dan wel toegestaan? Zetmeel is een polysacharide: een heleboel glucosemoleculen aan elkaar. Een polysacharide is geen FODMAP, en toegestaan tijdens dit dieet. Elke vorm van zetmeel is toegestaan, ook tarwezetmeel. Het maakt tijdens het FODMAP dieet niet uit wat de oorsprong van het zetmeel is, omdat het niet gaat om ‘sporen van’, of een allergische reactie. Als er ‘zetmeel’ op het etiket staat, kan je het prima nemen.   Ik heb gehoord dat desembrood beter getolereerd wordt. Klopt dat? Ja dat klopt. Veel mensen tolereren desembrood beter dan gistbrood. Ook een combinatie van gist en desem gaat beter dan een brood gemaakt van enkel gist. Na de eliminatiefase kan je kijken hoe hoog je tolerantiegrens ligt van brood. Misschien bevalt tarwedesembrood beter dan gewoon tarwebrood en wellicht ook beter dan speltbrood. Doe dit wel na de eliminatiefase.   Hoe krijg ik voldoende vezels binnen tijdens het FODMAP dieet? Neem op diverse momenten van de dag toegestane soorten fruit, rauwkost en groenten. Eet vaker zaden zoals chiazaad en lijnzaad. Je kan deze zaden door je zelfgebakken brood of koekjes doen, door je havermoutpap, salade etc. Doe ook vaker pitten zoals pompoen en zonnebloempitten door je baksels of je ontbijt. Eventueel kan je extra supplementen innemen met psyllium of gommen.   Wat kan ik op mijn brood of cracker doen tijdens het FODMAP dieet? Enkele voorbeelden van hartig FODMAP arm beleg: amandelnotenpasta avocado (max. 1/4 stuk) roomboter ei, gekookt, gebakken of roerei hazelnootpasta humus naturel kaas: Goudse kaas, Parmezaanse kaas, jong, belegen, oud, mozzarella, hüttenkäse, smeerkaas of zuivelspread. plantaardige boter pompoenpittenpasta rauwkost zoals plakjes tomaat, komkommer, radijs, sla, wortel, tuinkers of alfalfa tahin (sesamzaadpasta) vis: zalm, gerookte makreel, tonijn uit blik of zelfgemaakte vissalade. vleeswaren onbewerkt zoals kipfilet of rosbief zonnebloempittenpasta   Enkele voorbeelden van zoet FODMAP-arm beleg: aardbeienjam frambozenjam fruit: plakjes aardbeien of banaan hagelslag of vlokken, puur keukenstroop lactosevrije chocoladespread pindakaas sinaasappeljam   Heb je suggesties voor tussendoortjes? 3 blokjes pure chocolade bananenbrood van haver brownie, zelfgebakken chocolade flikken, zelfgemaakt chocoladecake, zelfgebakken crackers van rijst, mais, aardappel of combinatie digestive koeken, zelfgebakken dip van aubergine garnalen, mosselen of sardientjes uit blik of gerookte zalm gekookt ei gierstkoekjes, zelfgebakken glutenvrije wrap glutenvrije zoutjes handje noten zoals macademia of walnoten handje pinda's handje rozijnen of bananenchips handje walnoten, macadamia’s of paranoten havermoutreep komkommer, tomaatjes, paprika of bleekselderij (max 1/2 stengel) maistortilla of maischips olijven (zonder knoflook) paar plakjes worst of stukjes kaas popcorn rice toast (Van der Meulen) rijstwafels, maiswafels schaaltje aardbeien, bosbessen of druiven smoothie van fruit/groente met lactosevrije zuivel(vervanger) spekjes spelteierkoek, zelfgebakken stuk fruit: ananas, banaan, kiwi, cantaloupe meloen, mandarijn of sinaasappel taco chips zelfgebakken tarwevrije cake zelfgemaakte mueslireep zelfgemaakte tzatziki-dip   Waar vind ik FODMAP-lijsten waar alles op staat wat ik tijdens het dieet wel, niet en beperkt kan eten? De meest bijgewerkte lijsten kan je vinden in de ‘the Monash University Low FODMAP diet’ app. Deze lijsten zijn uitgewerkt in het Nederlands en kan je gratis opvragen via https://www.fodmapfoodies.nl/FODMAP dieet-lijsten/   Welke merken pastasauzen, snoep, koek, gebak enzovoort zijn geschikt tijdens het FODMAP dieet? In de Nederlands Fodmap Food Guide app staat een overzicht van geschikte merken. Een uitgebreidere versie kan je kopen via https://www.fodmapfoodies.nl/shop/ als digitaal boek en als gedrukte versie.