SIBO

SIBO? Wat is SIBO?

Bacteriële overgroei van kleine darm (beter bekend als SIBO) krijgt steeds meer aandacht als een mogelijke oorzaak van darmklachten. Maar wat is SIBO? En wat weten we precies over de relatie tussen SIBO en het prikkelbaredarmsyndroom? Misschien heb je wel eens van SIBO gehoord? Het SIBO-dieet wordt steeds meer bekender in Nederland. In andere landen zoals Amerika is het een vrij bekend dieet. Laatst was er een 5-daagse summit over SIBO waar o.a. dokter Allison Siebecker, sprak. Zij heeft een eigen website over het SIBO dieet. Zie ook een video van deze summit en zie haar website.
MEER DAN 60% VAN DE MENSEN MET PDS (PRIKKELBAREDARMSYNDROOM) HEEFT SIBO volgens dr Siebecker
Maar wat is SIBO nu eigenlijk? SIBO staat voor 'Small Intestinall Bacterial Overgrowth' oftewel bacteriële overgroei in je dunne darm. In de dunne darm zitten weinig bacteriën in verhouding met de dikke darm. Als er door bijvoorbeeld een operatie een verschuiving van bacteriën plaatsvindt, dan gaan er meer (ziekmakende/ongunstige) bacteriën in de dunne darm zitten dan er behoren te zijn. Je kan dan diverse darmklachten krijgen. De reden dat er meer bacteriën in je dunne darm komen, is niet geheel duidelijk. Zeer waarschijnlijk komt het door: • een darminfectie • een verandering van het maagdarmkanaal zoals een operatie waarbij een deel van de maag of de dikke darm wordt weggehaald • een verstoorde darmwerking • een verminderde aanmaak van enzymen door de alvleesklier • een verminderde aanmaak van galzuren • verminderd maagzuur of veel gebruik van maagzuurremmers • veelvuldig gebruik van medicatie zoals antibiotica en chemotherapie Enkele ziekten geven een verhoogde kans op SIBO zoals coeliakie, diabetes mellitus, divertikels in de dunne darm, fibromyalgie, leveraandoeningen, Parkinson, PDS, rosacea, reumatoïde artritis, sclerodermie (een reumatische ziekte waarbij het bindweefsel steeds stugger wordt), trage schildklier en ziekte van Crohn. Ook door een darmoperatie kunnen bacteriën zich verplaatsen.

SIBO symptomen

Heb je een combinatie van de volgende klachten? • botontkalking • buikpijn of buikkramen, meestal vlak na het eten • dunne waterige ontlasting of juist obstipatie • ernstige opgeblazen gevoel en zichtbare opgezette buik, vrij snel na het eten • galstenen • gasvorming • gewrichtsklachten • huidklachten zoals acne of eczeem • leververvetting • meer klachten vrij snel na het eten • misselijkheid • slechte eiwit- en vetvertering: ontlasting stinkt en is vaak licht van kleur en blijft plakken in de wc • vaak afname lichaamsgewicht omdat je minder gaat eten i.v.m. angst voor klachten of door verminderde opname voedingsstoffen • vermoeidheid door minder opname voedingsstoffen met name ijzer, B-vitamines en vitamine D • veel last na inname van fruit en andere producten waar fruitsuiker in zit Dan heb je mogelijk SIBO. Ook een tekort aan B-vitamines, vitamine D, vitamine K, calcium, ijzer geeft ook een indicatie dat je SIBO kan hebben.

SIBO ademtest

In bepaalde ziekenhuizen kan een ademtest worden afgenomen met een drankje met lactulose of glucose als testmethode om te kijken of je SIBO hebt. Beide testen hebben wel een diagnostische beperking. De kans is groot dat je een foute uitslag krijgt (vals positief of vals negatief). Het is verstandig je te laten testen als je elke dag en de hele dag door klachten hebt. Ook als je het FODMAP dieet hebt gevolgd en je houdt nog best veel klachten zoals een opgeblazen buik, dan is de kans groot dat je SIBO hebt. SIBO

SIBO dieet en behandeling

Als je SIBO hebt, moet je bij voorkeur behandeld worden met antibiotica in combinatie met het ‘SIBO-eliminatiedieet’. Uit onderzoek komt het antibioticum Rifaximine als beste uit de bus (Xifaxan®). Dit antibioticum beïnvloedt de samenstelling en activiteit van de micro-organismen gunstig door vermindering van bacteriën die de darmwand irriteren. Meer onderzoek is nodig om te bepalen hoe Rifaximine werkt, wat de optimale dosering is en of herhaalde behandelingen nodig zijn bij mensen met terugkerende klachten. Bepaalde probiotica zouden het effect van Rifaximine kunnen versterken, daar moet alleen nog extra onderzoek naar gedaan worden. In plaats van antibiotica kan SIBO ook behandeld worden met bepaalde kruiden of een elementair dieet. Het doel van het SIBO dieet is om de bacteriën in de dunne darm geen eten te geven zodat je veel minder klachten hebt zoals veel minder boeren en een veel minder opgeblazen buik. Dat is een reden dat het FODMAP dieet steeds vaker wordt geadviseerd als onderdeel van het SIBO dieet. Andere koolhydraat-arme dieten die voorgeschreven worden zijn het SCD en GAPS dieet. Er zijn alleen nog weinig studies die bevestigen dat deze dieten ondersteunend werken. Er zal meer onderzoek gedaan moeten worden welk dieet of dieten het beste werkt (werken) bij SIBO. Volgens dokter Siebecker en andere professionals die met het SIBO dieet werken, zijn dit de huidige adviezen: Ideaal is om 12 uren tussen je avondeten en het ontbijt te laten en 4 uur tussen elke maaltijd. Je eet bijvoorbeeld om 08.00 uur, 12.00 uur, 16.00 uur en 20.00 uur. Nog beter is om je ontbijt over te slaan als je dat lukt of om meer tijd tussen je ontbijt, lunch en warme maaltijd te laten. Je eet bijvoorbeeld om 08.00 uur, 13.00 uur en 18.00 uur en dan pas weer de volgende ochtend. Als je niet langer dan 2 uur niet kan eten, stel het dan steeds een kwartier uit. En eet steeds iets met vet en vezels. Onthou: het is beter om iets te veranderen dan niets. Je kan supplementen met kaneel en of chromium slikken om tegen de dipjes te kunnen zodat je weer een paar uur verder kan. Het SIBO dieet bestaat uit een combinatie van voeding met veel goede voedingsstoffen en weinig koolhydraten zoals het FODMAP dieet en zo min mogelijk alcohol, granen, aardappelen en zuivel. Aan te raden is om kleine maaltijden per keer te eten en zo min mogelijk keer per dag. Daarnaast is stressmanagement ontzettend belangrijk tijdens en na dit dieet! Leer met stress omgaan. Veel stress-testen en tips hoe je hiermee om kan gaan (herken en erken) staan in het boek 'Buik blij, jij blij. In 5 stappen van je buikpijn af' geschreven door dietist Sigrid van der Marel-Sluijter, te koop bij vanjebuikpijnaf.nl en via bol.com en in de praktijk.

SIBO dieet lijst

Een standaard en eenvoudig SIBO dieet lijst is er nog niet. Elke koolhydraatarm dieet kan zinvol zijn. Het SIBO dieet is bijvoorkeur lactosevrij. Als je waarschijnlijk gevoelig bent voor gluten, dan ben je waarschijnlijk ook gevoelig voor caseine, het eiwit in koemelk. En andersom. Het SIBO dieet kan vrij streng geadviseerd worden als eliminatiedieet. Dit houdt bijvoorbeeld in:
  • FODMAP-arm dieet
  • geen cafeine
  • zo min mogelijk tot volledig vermijden van alcohol
  • geen bewerkte voeding
  • geen gedroogd fruit
  • zo min mogelijk granen en eventueel glutenvrij
  • geen rauwkost en salades
  • geen schelpdieren
  • geen vruchtensappen
  • zo min mogelijk tot volledig vermijden zuivel, bij gebruik zuivel dan lactosevrij
  • zo min mogelijk tot volledig vermijden van bonen
  • zo min mogelijk soja
  • geen zetmeel dus ook geen (zoete) aardappelen
In ieder geval toegestaan:
  • biologisch vlees, vis, kip, gevogelte, eieren
  • quinoa
  • rijst
  • boekweit
  • zelfgemaakte (FODMAP-arme) soep zoals miso-soep of soep van courgette, pompoen, beetje biet, wortel
  • gekookte FODMAP-arme groenten, ook bij groene smoothies
  • beetje noten
  • als je granen zoals glutenvrij brood of crackers of pasta eet, neem dan bij voorkeur geen volkoren producten
  • gewone suiker (en rietsuiker, kokosbloesemsuiker) en klaverhoning (als je er tegen kan) en stevia
  • (pure) cacao
  • kokosyoghurt
  • zaden
  • planten en kruiden met bitterstoffen
  • broccolispruiten
  • diverse groene kruiden, met name basilicum
  • zelfgemaakte bottenbouillon
Het SIBO dieet bestaat uit een combinatie van voeding met veel goede voedingsstoffen en weinig koolhydraten. Je kan problemen krijgen door eten van gefermenteerd voedsel en van rauwe groenten en rauwkost. Het is belangrijk dat je bij elke maaltijd iets vets eet. Gebruik plantaardige boter of ghee, geklaarde boter. Dit is boter dat alleen uit melkvetten bestaat en meestal geen klachten geeft. Of gebruik een olie waar je tegen kan. Gebruik bijvoorbeeld olijfolie, kokosolie, hazelnootolie. Suiker in beperkte mate is, als onderdeel van een complete maaltijd, beperkt toegestaan. Ben je insuline-resistent? Heb je suikerdipjes? Eet dan volledig koolhydraat-arm en suikervrij.

Honing

Gebruik ook eens klaverhoning. Klaverhoning bevat fructose, maar is goed tijdens het SIBO-dieet. Hoe valt klaverhoning? Als dit slecht valt, dan heb je waarschijnlijk ook last van gist. Heb je hier geen problemen mee? Neem dan gerust klaverhoning tijdens het dieet. En drink veel water. Liever geen koffie, als je koffie wilt drinken dan neem je slappe biologische koffie, dat gaat meestal wel goed. Drink vooral groene thee zoals Matcha thee en kruidenthee.

Kamillethee

kamillethee helpt buik te kalmeren en tegen opgeblazen buik. Het is wel hoog FODMAP maar probeer het uit.

Supplementen

Tijdens en na het dieet werken pepermuntolie zoals Tempocol en een Chinees kruidenmengsel zoals Iberogast in combinatie met spijsverteringsenzymen ondersteunend. Na het volgen van dit eliminatiedieet is het belangrijk om extra vezels, resistent zetmeel en probiotische voeding of probiotica (met name met bifidus) in te nemen. Je kan vitamine C nemen (zeker aan te raden bij obstipatie) en magnesiumcitraat.

Leaky gut

SIBO kan ook een leaky gut, een verhoogd doorlaatbare darmwand, veroorzaken. Als je veel last hebt van histamine-rijke voeding, dan is de kans groot dat je een 'leaky gut' hebt. Pepermuntthee is zacht voor je darmen, maar kan histamine opwekken. Als je een ‘leaky gut’ hebt door de SIBO, volg dan het leaky gut protocol. Dit kan je vinden in het boek 'Buik blij, jij blij. In 5 stappen van je buikpijn af.'