Blog

Glutenvrij onnodig bij darmklachten

Glutenvrij onnodig bij darmklachten

Glutenvrij bij darmklachten

Glutenvrij of weinig gluten eten is in de mode. Maar vermijden is vaak niet nodig bij gewone darmklachten. Het FODMAP-dieet wel. Supermarkten liggen vol glutenvrije producten. Maar een dergelijk eetpatroon is duur en lastig en onnodig bij de meest voorkomende darmklachten en het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS). Gluten vermijden is alleen nodig voor mensen met coeliakie ofwel glutenintoleratie, een ziekte die bij ongeveer 1 op elke 100 Nederlanders voorkomt. Coeliakie is een ziekte die alleen door een arts met zekerheid kan worden vastgesteld na een bloedtest. De klachten zijn buikpijn, vermoeidheid, diarree of juist verstopping. Maar diezelfde klachten komen ook voor bij mensen met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS).  Alleen als coeliakie daadwerkelijk is vastgesteld heeft het zin om gluten te vermijden. Het betekent ook nogal wat, want gluten komen voor in tarwe, rogge, gerst en spelt. ,,Mensen die glutenvrij eten, leggen zichzelf enorme beperkingen op en het is erg duur’’, zegt maag-darm-leverarts Laurens van der Waaij.

FODMAP en PDS

De meeste mensen met darmklachten hebben geen coeliakie maar een prikkelbare darm. Daaraan lijden waarschijnlijk een kleine 2 miljoen Nederlanders, zo’n 10 procent van de bevolking. Tegen PDS bestaat een redelijk goed werkende en wetenschappelijk bewezen behandeling, het zogeheten FODMAP dieet. FODMAP’s zijn voedingsstoffen – meestal bepaalde koolhydraten (zetmelen, suikers) – die gasvorming en buikpijn veroorzaken. De patiënt moet met hulp van een diëtist 2 tot 6 weken lang alle producten vermijden waarin veel van deze FODMAP’s zitten, wat gaat van tarwe tot vloeibare zuivel en veel soorten groente en fruit. Na deze periode weken moet patiënt één voor één de FODMAP-producten weer proberen, om telkens af te wachten wat de reactie van het lichaam is op dat product.

Maag-darm-leverarts Laurens van der Waaij van het Martini Ziekenhuis in Groningen onderzochten het FODMAP-dieet vier jaar geleden in Nederland, samen met diëtiste Janneke Stevens. Ze vertaalden het in Australië ontwikkelde dieet naar de Nederlandse situatie en hebben daarmee inmiddels zo’n driehonderd patiënten behandeld. Dietist Sigrid van der Marel introduceerde het dieet samen met Marloes van het Allergieplatform 3 jaar geleden in Nederland en maakte het bekend aan zowel consumenten als professionals.

De ervaringen zijn goed, zo blijkt uit voorlopige resultaten. De helft van de patiënten gebruikt het dieet nog een jaar na ermee te zijn begonnen, tenminste voor een groot deel. Een kwart gebruikt het niet, waarschijnlijk omdat ze het te lastig vinden, en een ander kwart heeft het wel geprobeerd maar bij hen hielp het niet. ,,De grootste groep gaf aan dat ze nu wel grip op hun klachten hebben’’, zegt Van der Waaij. ,,Het lukt ze niet altijd de aanwijzingen heel precies op te volgen. Soms eten ze toch iets wat eigenlijk niet mag. Dan krijgen ze wel klachten maar weten ze tenminste waar die vandaan komen’’, vervolgt de arts. ,,Dat mensen regie krijgen over hun klachten betekent al heel veel.’’

Hypnotherapie en PDS

Bij een aanzienlijk deel van de patiënten helpt het dieet niet. Dan zijn er nog andere mogelijkheden. Zo is hypnose een officiële behandeling. Enkele ziekenhuizen en therapeuten geven hypnotherapie bij PDS en dat werkt vaak heel aardig. Ook ‘gewone’ cognitieve gedragstherapie helpt soms. Dat die psychologische behandelingen kunnen werken komt door het subtiele samenspel tussen spijsvertering en psyche. ,,Zoals mensen buikpijn kunnen krijgen van de zenuwen of diarree voor een examen’’, legt Van der Waaij uit.

Wat ook goed blijkt te werken is het slikken van capsules met pepermuntolie. Een oud huis-, tuin- en keukenmiddeltje dat niet officieel kan worden voorgeschreven als medicijn, al doet de Universiteit Maastricht er onderzoek naar. De capsules zijn te koop in sommige drogisten, apotheken en op internet. Het is zaak capsules te gebruiken met een stevige coating want ze mogen niet al in de maag uiteenvallen. Dan krijg je last van oprispingen en een heftige pepermuntsmaak. Pas als de pepermuntolie in de darmen vrijkomt kan het een verzachtende werking hebben.

Wij adviseren het goede merk TEMPOCOL.

tempocol

Goede ervaringen FODMAP dieet

Niet alleen wij als dietistenpraktijk, maar ook diëtisten uit het land melden dat hun patiënten goede ervaringen hebben met het FODMAP-dieet en dat er nog altijd veel fabels rondgaan over gluten. ,,Er is veel verwarring over gluten. Maar gluten zijn eiwitten terwijl het bij prikkelbaredarmsyndroom gaat om koolhydraten’’, zegt Rianne Venema van Diëtistenpraktijk Groningen. ,,FODMAP is een uitkomst voor veel mensen die al lang pds-klachten hebben. Deze mensen hebben vaak een echte verbetering van de kwaliteit van leven. Het is wel een vrij ingewikkeld dieet. Het is niet altijd zo dat met de eerste stap bijna alle klachten verbeteren, soms is het nog verder zoeken.’’ (rectificatie: gluten IS een eiwitgroep)

,,Het is een dieet voor gevorderden’’, zegt Marian Faber van Balanza, diëtistenpraktijk in Leeuwarden en Groningen. ,,Vaak hebben mensen al jaren van alles geprobeerd en zijn ze blij dat er eindelijk iets werkt. Probleem is dan wel om producten weer te herintroduceren. Mensen zijn vaak zo blij dat ze van de klachten af zijn dat ze de FODMAP’s blijven vermijden.’’

De PDS Belangenvereniging in Leeuwarden adviseert het FODMAP-dieet als ook pepermuntoliecapsules tegen de prikkelbare darm. ,,Het is best een ingewikkeld dieet, je moet verschrikkelijk gemotiveerd zijn’’, zegt voorzitter Theo Spaan. ,,Veel mensen die al lang last hebben, hebben er baat bij en het wordt ook aanbevolen door maag-darm-leverartsen.’’ De vereniging is blij dat de pepermuntoliecapsules nu serieus worden onderzocht. ,,Er is slechts één merk verkrijgbaar in de drogist met een goede coating die voorkomt dat de stof vrijkomt in de maag. Als de werkzaamheid beter is bewezen zou het ook als medicijn kunnen worden voorgeschreven.

Lezingen

Wij houden samen met het bedrijf van Tempocol en Apotheek Rijnsoever in Katwijk een gratis toegankelijke publiekslezing over FODMAP’s en PDS. Later meer info!

bron: (tekst deels aangepast) artikel gepubliceerd 14 april 2016 www.dvhn.nl/groningen/Glutenvrij-onnodig-bij-darmklacht

Comments (4)

  1. Als 10% van de mensen last heeft van PDS en 1% van de mensen heeft coeliakie, ligt het voor de hand dat 1 op de 10 mensen met PDS eigenlijk coeliakie heeft. Voordat men aan de slag gaat met fodmap lijkt het mij dus verstandig om coeliakie eerst afdoende uit te sluiten. Helaas is daarvoor een bloedtest NIET! sluitend bij volwassen coeliaken heeft een substantieel deel geen antistoffen in het bloed, en een biopt van de dunne darm is dan de enige methode om coeliakie aan te tonen dan wel uit te sluiten. Op eigen houtje glutenvrij gaan eten is nooit verstandig, een diagnose stellen is dan onmogelijk en er zal een glutenbelasting gedaan moeten worden. Dit is heel akelig, zo akelig dat veel mensen dat er niet voor nodig hebben. Omdat coeliakie nog steeds zwaar ondergediagnosticeerd is wil ik dit nog eens onder de aandacht brengen.

  2. Ik gebruik sinds eergisteren Tempocol voor mijn PDS. Ik neem deze een half uur voordat ik ga eten, maar heb hierna nog wel ‘last’ van de oprispingen. Is de werking dan verloren gegaan of kan het alsnog werken? Daarnaast slik ik Duspatal Retard en ik vroeg me af of iemand weet of deze twee pillen samen gaan of dat ik tussen deze twee moet kiezen. Alvast bedankt!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *