All Posts tagged depressief

Depressief? Misschien heb je een fructose-intolerantie!

Depressief? Misschien heb je een fructose-intolerantie!
 Eerst even een uitleg over fructose

Fruitsuiker

Fructose of vruchtensuiker/fruitsuiker is een monosacharide oftewel een enkelvoudige suikermolecuul. Een molecuul is een klein gedeelte van een stof met dezelfde eigenschappen.

Fructose komt van nature vooral voor in (zoete) vruchten. Vroeger aten we veel minder fructose dan nu. Dit komt omdat steeds meer producten worden gezoet met ‘vruchtensuiker’, waardoor we vaak meer binnenkrijgen dan we kunnen verteren. Fructose wordt veel gebruikt als zoetstof in bijvoorbeeld koek.

Vrije fructose

Iedereen neemt glucose makkelijker op dan fructose, bij de één is dit verschil alleen groter dan bij de ander. Wanneer fructose samen is met glucose, wordt dit goed opgenomen door de dunne darm (passief geabsorbeerd).  Als glucose samen met fructose vastzit kan fructose ‘meeliften’ met glucose. Dit betekent dat de gebonden fructose-molecuul niet in de dikke darm terecht komt. Maar wanneer er meer fructose dan glucose aanwezig is, dan heb je ‘vrije fructose’. Vrije fructose wordt normaal gesproken geabsorbeerd door het transporteiwit GLUT 5.

tryptofaan

Bronnen van vrije fructose

  • zoetstoffen: agave(siroop), appelextract, balsamico azijn, diksap, fructose, fructosestroop, fructose-glucosestroop, fruitsapconcentraat, honing, maïsstroop met hoog fructose gehalte (HFCS), glucose-fructosestroop
  • groenten: artisjok, asperges, sugar snaps, peultjes, zongedroogde tomaten, tomatenpuree, kersttomaatjes
  • fruit: appel,mango, peer, vijgen, kersen, verse  tamarinde, watermeloen
  • alcohol: dessert wijn, likeur, port, rum, zoete wijn
  • drinken: appelsap en alle dranken waar appel in verwerkt zit, sinaasappelsap, vruchtensappen

Let op: fructose zit ook in lactulose, dat is een laxeermiddel dat door diverse mensen met een prikkelbare darm syndroom wordt gebruikt, vaak tegen obstipatie.

Angstig of depressief?

Als je last hebt van vrije fructose dan heb je een fructose-intolerantie of fructose malabsorptie = slechte opname van vrije fructose. Als je fructose intolerant bent dan heb je waarschijnlijk (darm) klachten zoals diarree, buikpijn en winderigheid. Maar het kan ook zorgen dat je je niet zo blij voelt, wellicht (licht) depressief bent. Vrije fructose bindt zich goed aan tryptofaan, een aminozuur welke nodig is voor het gelukshormoon serotonine. Een onvoldoende toevoer van tryptofaan naar het bloed leidt tot een vermindering van de synthese van serotonine, waardoor symptomen van depressie kunnen ontstaan.

Ziekte van Crohn

Mensen met ontstekingen zoals bij Colitis Ulcerosa of de ziekte van Crohn kunnen baat hebben de hoeveelheid fructose te beperken. De volumetoename van de ontlasting (als gevolg van het osmotische effect van de niet opgenomen fructose) en de gasproductie (als gevolg van de fermentatie van de fructose) kunnen veel klachten geven, waaronder een drukkende pijn. Dit geeft vaak een verhoogd middenrif wat weer benauwdheid veroorzaakt.

Erfelijke fructose-intolerantie (HFI)

Fructose-intolerantie kan ook erfelijk zijn. Mensen kunnen het enzym fructose-1-fosfaataldolase niet goed genoeg of helemaal niet produceren waardoor fructose zich ophoopt in de lever of in het bloed. Dit enzym regelt normaal de fructose stofwisseling. Bij ontbreken van dit enzym kan dit ernstige gevolgen hebben, gelukkig komt dit  weinig voor. HFI wordt meestal snel ontdekt wanneer een baby zijn eerste hapjes krijgt. Het kind wordt ziek na elke maaltijd welke fructose bevat. Babyhapjes bestaan vrijwel altijd uit producten waar fructose in zit (fruit, honing) en dit wordt veelal dan ook snel opgemerkt. Het komt vrijwel nooit voor dat volwassenen gediagnostiseerd worden met erfelijke fructose-intolerantie. Ook kan er een tekort aan fructokinase in het lichaam zijn waardoor fructose niet wordt verteerd en opgenomen, maar zo in de urine wordt uitgescheiden. Dit geeft meest meestal weinig klachten en kan niet veel kwaad.

Fructose intolerant: hoe nu verder?

Als gebleken is dat je een bepaalde fructose malabsorbtie hebt, betekent dit niet dat je geheel fructose-vrij dieet gaat leven. Zou je alle bronnen van fructose moeten vermijden als je fructose intolerantie hebt? Dit hangt ervan af om welk type fructose intolerantie het gaat. Het heeft in ieder geval geen zin om extra suiker of glucose in te nemen als je fructose-intolerant bent.
kiwi

Zoek je eigen grens

En dat is uiteindelijk het belangrijkst: leer jouw fructose grenzen kennen zodat er een zo breed mogelijk persoonlijk voedingspatroon ontstaat. Het is helaas niet precies bekend hoeveel fructose iemand kan verdragen zonder dat er klachten optreden. Waarschijnlijk heeft iedereen zijn eigen overgevoeligheid. Hoe het komt dat iedereen verschillend reageert, dat is niet helemaal duidelijk. Het kan door je darmflora komen, slecht werkende transportereiwit (GLUT 5) of een tekort aan het zink. Zink is namelijk een onderdeel van het enzym aldolase dat kan helpen om fructose om te zetten in glucose.

Om te kijken of en in welke hoeveelheid je kan verdragen is het noodzakelijk om stap voor stap aan de slag te gaan, eventueel onder begeleiding van je diëtist.

Het is niet de bedoeling dat je fruit volledig gaat vermijden, juist niet! Het is alleen belangrijk om te letten welke soorten fruit je eet zonder dat je last ervaart. Vermijd wel  fructose als zoetmiddel (toegevoegd, of van nature aanwezig zoals in honing). Fruit is gezond, blijf dit dus eten!

Bonen en zoetstoffen vermijden

Als je fructose intolerant bent, dan ben je vaak ook gevoeliger voor polyolen (sorbitol, xylitol als zoetstoffen toegevoegd aan voedingsmiddelen), raffinose (bonen) en fructanen. Dus vermijd in ieder geval ‘light’  producten omdat deze vaak sorbitol bevatten. Hierdoor kunnen klachten nog erger worden.

In groenten en fruit zitten belangrijke vezeltypen (zoals cellulose, arabinogalactaan, mannose, galactose, pectines, fucose, xylose). Vezeltypen die nodig zijn voor o.a. de opbouw van een gezonde darmflora, maar nog veel meer belangrijke functies in het lichaam hebben. Belangrijk is dat je samen met je diëtist zorgvuldig nagaat wat de beste manier is om de fructose inname te verlagen, zonder de belangrijke vezeltypen uit het oog te verliezen. Een dieet met iets meer vet en eiwitten kunnen er voor zorgen voor de transporteiwitten beter gaan werken waardoor fructose beter opgenomen kan worden.

supplementen

Enzymen en andere supplementen

Zoals je hebt kunnen lezen kunnen verschillende oorzaken ten grondslag liggen aan je fructose-intolerantie. Je dietist kan je probiotica adviseren om je darmflora beter in balans te krijgen. Mensen met deze intolerantie hebben vaak een mineralen gebrek (vooral zink, soms ook mangaan, chroom) en een vitamine B tekort (vooral foliumzuur, soms ook B6, B12, B2) en/of een vitamine D tekort. Daarnaast is voeding hoog in tryptofaan nodig. Deze stoffen kunnen ook als supplementen ingenomen worden. Je kan ook eerst je bloed te laten controleren op vitamines en mineralen!

Er is ook enzympreparaat voor patiënten met fructose-intolerantie dat fructose omgezet in glucose. Dit zorgt er voor dat symptomen en klachten verminderen/voorkomen worden. Het enzympreparaat bevat het enzym xylose isomerase. Dit enzympreparaat hebben wij in onze praktijk en deze is te koop online bij Disolut.

Xylosolv 10 pack shot

bronnen:
King’s College Londen
Wikipedia
Nevo-online
Artikel over Fructose en Sorbitol -reduced Diet Improves Mood and Gastrointestinal Disturbances in Fructose Malabsorbers door Ledochowski, 2000
Artikel over fructose malabsorptie uit Duitsland
Natuurdietisten artikel 
Patsy Catsos, origineel artikel (Engels) hier.
Site van fructose malabsorptie

 

More